Sinds vandaag staan de eerste twee afleveringen van de nieuwe Marvel-serie VisionQuest op Disney+. De serie bouwt voort op WandaVision uit 2021 en Agatha All Along uit 2024. Critici hebben de eerste twee afleveringen al gezien. Hieronder staat wat de serie wil zijn, wie erin spelen en hoe de eerste reacties klinken.
Waar gaat VisionQuest over?
De Disney+ serie pakt de draad op bij Vision nadat hij aan het eind van WandaVision zijn herinneringen terugkreeg. Hij heeft die herinneringen wel, maar voelt er niets bij, waardoor hij worstelt met zijn identiteit. Showrunner Terry Matalas noemt hem een “blank slate” en vergelijkt zijn zoektocht met die van Spock in Star Trek IV.
Daar komt een bedreiging van buitenaf bij: er is een premie op Visions hoofd gezet en hij moet vluchten voor mensen die hem als wapen willen gebruiken. De serie speelt zich af rond 2028, jaren na de gebeurtenissen in WandaVision.
Een hoofd vol AI’s
Het opvallendste idee van de serie speelt zich af in Visions hoofd. Daar staat een enorm landhuis waar hij praat met een gezelschap van AI-persoonlijkheden. Ze verschijnen als mensen, elk met eigen eigenschappen waar Vision iets van kan leren over menselijkheid. Bettany legt uit waarom ze er zijn: Vision heeft ze in de loop der tijd bewaard en gekopieerd, zodat ze in leven blijven. Dat geldt ook voor Ultron, die volgens Bettany achter een stevige firewall moet blijven.
Fans van de films herkennen de meeste gezichten. James D’Arcy speelt J.A.R.V.I.S., Orla Brady F.R.I.D.A.Y., Emily Hampshire E.D.I.T.H. en T’Nia Miller Jocasta. De opvallendste terugkeer is die van James Spader als Ultron. Volgens Matalas vormt de relatie tussen Ultron en Vision de kern van de serie, en Spader omschrijft die zelf als een mix van vader, zoon, therapeut en psychopaat.
| AI | Acteur |
|---|---|
| J.A.R.V.I.S. | James D’Arcy |
| F.R.I.D.A.Y. | Orla Brady |
| E.D.I.T.H. | Emily Hampshire |
| Jocasta | T’Nia Miller |
| Ultron | James Spader |
Naast de AI’s zijn er nog twee andere personages. Ruaridh Mollica speelt Tommy, een van Vision’s zonen uit WandaVision. Daarnaast is er Todd Stashwick als premiejager Paladin, die volgens Matalas aan Boba Fett doet denken.
Elke aflevering een andere film
WandaVision werd bekend door het idee dat elke aflevering een andere periode uit de tv-geschiedenis nabootste, van zwart-witsitcoms tot moderne gezinsseries. VisionQuest speelt een vergelijkbaar spel, maar dan met film in plaats van televisie. Volgens Matalas voelt elk van de acht afleveringen als een ander soort film. Daardoor kunnen toon en uiterlijk van de serie van week tot week verschillen. Welke genres dat zijn, houden we hier bewust achterwege, zodat je ze zelf kunt ontdekken.
Hoe is de ontvangst?
De eerste reacties zijn overwegend positief, maar niet unaniem. Op het moment van schrijven staat de serie op 84% bij 47 recensies op Rotten Tomatoes, met 89% bij het publiek.
Wat critici waarderen:
-
Bettany en Spader:
Meerdere recensenten noemen het samenspel van Bettany en Spader het grootste pluspunt. Hun scènes draaien om de vraag wat de mens waard is, en volgens critici knettert het telkens wanneer Vision en Ultron tegenover elkaar staan. -
De AI-dialogen:
Een recensent vindt de gesprekken tussen de AI-figuren het vermakelijkste deel van de eerste twee afleveringen. Een andere recensent vindt het uitgangspunt bovendien actueel, omdat kunstmatige intelligentie ook buiten het scherm steeds vaker het onderwerp van gesprek is. -
Een koudere Vision:
Bettany speelt een Vision die leeg, cynisch en afstandelijk is, ver verwijderd van het hoopvolle personage uit het verleden. Recensenten lezen dat als een bewuste keuze die het personage opnieuw interessant maakt, juist omdat hij niets meer lijkt te voelen.
Waar de kritiek zit:
-
Veel uitleg:
De eerste aflevering moet kijkers eerst bijpraten over wat er sinds WandaVision is gebeurd, en dat gaat volgens een recensent niet altijd elegant. Pas de tweede aflevering geeft de serie volgens dezelfde recensent echt richting. -
Richting:
Een recensent vindt dat de serie nog zoekt naar haar eigen identiteit, ook al is de start grotendeels onderhoudend. Een andere merkt op dat de grote vragen over wie Vision werkelijk is na twee afleveringen nog lang niet beantwoord zijn. -
Inzet:
Eén van de strengere recensies geeft twee van de vier sterren. Daarin zijn weliswaar flitsen van Marvel op zijn best te zien, maar de serie voelt onbelangrijk en lijkt zich niet los te kunnen maken uit de beperkingen van de eigen franchise.
Achter de schermen
Het pad naar het scherm was lang. De serie is sinds 2022 in ontwikkeling. In 2024 nam Terry Matalas het over van WandaVision-schrijfster Jac Schaeffer en herontwikkelde hij het project. Marvel koos hem na zijn werk aan het derde seizoen van Star Trek: Picard. Er is gefilmd in Pinewood Studios bij Londen, met vier regisseurs, waaronder Matalas zelf. De score is van Mick Giacchino.
Matalas zegt ook dat VisionQuest meer een vervolg op WandaVision is dan een afsluiter, en dat hij ideeën heeft voor meer seizoenen. Wie dus een definitief slot verwacht, moet daar rekening mee houden.
Waar gaat het onder de oppervlakte over?
Onder het superheldenverhaal zit een persoonlijker thema. Bettany omschrijft de serie als een verhaal over intergenerationeel trauma tussen vaders en zonen, zoals WandaVision dat deed met rouw. Marvel-baas Brad Winderbaum spreekt over drie generaties en vraagt zich af of iemand met een gewelddadige vader zelf een goede vader kan zijn.
De directe inspiratie komt uit WandaVision, waar twee versies van Vision praten over het Schip van Theseus: als je alle onderdelen van iets vervangt, is het dan nog hetzelfde?
Conclusie
Op basis van de eerste reacties lijkt Vision Quest een sterke start te hebben, met enkele kanttekeningen. Het grootste pluspunt is de combinatie van Paul Bettany en James Spader, aangevuld met een vernieuwend idee: een geest vol AI’s die Vision helpen te begrijpen wat menselijk zijn betekent. Daar staat tegenover dat de eerste aflevering veel tijd kwijt is aan het bijpraten van kijkers, en dat sommige critici de serie gevangen zien in de eigen franchise.
Voor wie WandaVision en Agatha All Along heeft gezien en van rare, persoonlijke Marvel-verhalen houdt, is dit zeker het proberen waard. Wie vooral op grote actie hoopt, kan beter eerst afwachten. De ontvangst is overwegend positief, maar of de serie over acht afleveringen overeind blijft, moet nog blijken. Aflevering 3 verschijnt op 21 oktober.
